Het dorp
Een dorp aan de Woluwe
Diegem was eens een stuk ongeschonden natuur aan de rand van de hoofdstad. Langs de Woluwebeek en de Holbeek, met haar zes watermolens, lagen tal van vijvers gevoed door tientallen bronnen. De plantengroei van de Woluwevallei trok de aandacht zowel van kruidkundigen als van zondagswandelaars uit Brussel.
Het volksleven te Diegem was nauw verbonden met de verering van Sint Cornelius. Waarschijnlijk kwam Diegem in de negende eeuw door een schenking van de keizer in handen van de abdij van Kornelimünster bij Aken. Zo zou Sint Cornelius, paus en martelaar uit de derde eeuw, patroon van Diegem geworden zijn. Een document uit 1462 getuigt al van een bloeiende broederschap ter ere van deze heilige, wiens verering tegen stuipen en plotse ziekten zich vooral in de 17de eeuw verspreidde.
De bevolking leefde hoofdzakelijk van de landbouw en de ontginning van de zandgroeven. Niet alleen de volkswoningen, het kasteel en de kerk ter plaatse, maar ook belangrijke bouwwerken in de hoofdstad en waterwerken in Nederland werden uitgevoerd in Diegemse zandsteen.
Sedert de dertiende eeuw worden de heren van Diegem genoemd, zoals Gilbert Van Didengehm (1265) en Jan van Diedeghem (1339). Achtereenvolgens kwam de heerlijkheid in handen van de families Van Brecht, Oudart, Happart, Piermans, Lanfranchy en Le Boucq de Beaudignies. Diegem hing toen af van de schepenen van Erps, die geen eigen zegel hadden en dat van de ontvanger van het domein of van de plaatselijke heer gebruikten. Pas in 1507 kreeg Diegem bij charter een eigen zegel, met een klimmende leeuwin ondersteund door de afbeelding van Sint Cornelius, met een apostolische staf in de rechterhand en een hoorn in de linkerhand.
De laatste vijftig jaar is Diegem grondig veranderd. Het modern wegverkeer en de vlieghaven hebben de romantische hoekjes grotendeels opgeslokt. De vestiging van belangrijke industriële ondernemingen hebben het omvormingsproces bespoedigd. De eenvoudige prentkaarten van het begin van de 20ste eeuw hebben de herinnering aan het “oude Diegem” bewaard voor de volgende generaties.
