In de loop der eeuwen stonden er een zestiental molens langs de Woluwe en de Holbeek te Diegem, maar nooit allemaal tegelijk. Ze maalden graan, sloegen olie of maakten papier en, in de 16de-17de eeuw, ook buskruit. In 1686 telde men 2 graanmolens, 4 papiermolens en 1 oliemolen. In 1844 waren er nog 6 watermolens (2 olie-, 3 graan- en 1 papiermolen) en 2 windmolens.
De oudste molens hingen af van de hertog, van de heren van Diegem en van de abdij van Kornelimünster. Hertog Jan I nam in 1285 een molen over die een banmolen werd voor Diegem, Haren, Machelen en Melsbroek (’s Hertogenmolen). Tussen 1563 en 1568 liepen de molenaars van Diegem en Vilvoorde in een ‘molenoorlog’ met elkaar overhoop over het water van de Woluwe.
Zestien molens
Wie alle molens telt die ooit in Diegem draaiden, komt aan zestien, van de grens met Zaventem tot die met Machelen: de Kleine Hofmolen (later St.-Katarinamolen), de Duivenmolen of molen van Olekens, de molen van Jacobs, de molen ten Bossche, de water- en de windmolen van Bauwens, de Broek- of Brachmolen, de Vondelmolen, de Cleyne Molen, de Hofmolen of Grooten Molen, de molen van Wedelgem, de Poeselmolen, de Nieuwe Molen van Van Ertynghen, de ’s Hertogenmolens, de Abdijmolen en een windmolen op het Hoorenveld.
Drie daarvan heetten hofmolen, omdat ze van de heren van Diegem afhingen: de kleine molen van Nijpezele, de Cleyne Molen bij het kasteel en de Hofmolen aan de Voorde. De watermolens werden om de drie jaar opnieuw verpacht, zodat dezelfde molenaars vaak op verschillende molens werkten. In de 17de eeuw bouwden Brusselse ondernemers graan- en oliemolens om tot kruitmolens, omdat de oorlogen veel buskruit vroegen.
