HomeMensen & archief

Mensen & archief

Dokters, vroedvrouwen en epidemieën

Cholera en pokken, de dokters van Diegem en dokter-burgemeester Van der Aa.

Besmettelijke ziekten keerden telkens terug: na de pest kwamen cholera (1832, 1849 en 1866, toen met 70 doden), tyfus (1839) en zwarte pokken (1870 en 1903). De moerassen van de Woluwevallei speelden daarbij mee; op de hoogvlakte van Diegem-Lo werden de mensen minder getroffen. In 1845-1846 bracht de aardappelziekte bovendien hongersnood.

Na de cholera van 1866 bedankte de gemeenteraad dokter Jan Frans Lammens, die dag en nacht in de weer was geweest, onderpastoor Verwilt, die van huis tot huis zieken bezocht, Jan Dehase, die zijn hoeve als kosteloos hospitaal ter beschikking stelde, en de zusters van Sint-Vincentius a Paulo. Van de 43 zieken in het hospitaal stierven er 21; zuster Martha werd op 24 september om drie uur ’s ochtends ziek en stierf dezelfde avond.

Dokters en vroedvrouwen

In 1651 verzorgde chirurgijn Gerardus Elseviers de armen. In de 19de eeuw stelde de gemeente telkens een armendokter aan, zoals de homeopaat Carolus Rayé uit Vilvoorde (1836) en Joannes Muller (1840), die in Diegem moest komen wonen. Dokter Jan Frans De Smedt bezocht in de eerste helft van de eeuw tal van dorpen en verzorgde thuis gemiddeld 35 patiënten per dag. Na hem kwamen Lammens en Eugène Van der Aa; vanaf 1905 waren er twee dokters, Vloebergh en De Mortier, en in 1942 kwam er een derde, Vande Poel. Vroedvrouwen worden vermeld vanaf 1683; de oudere Diegemnaars spraken nog lang over Isabella Moyson, ‘Dikke Belle’.

Dokter Van der Aa

Eugène Van der Aa, geboren in Beringen in 1844, had als student in Leuven een veldhospitaal voor gewonden van de Frans-Duitse oorlog van 1870 mee opgericht. In 1871 vestigde hij zich in Diegem. Hij richtte een toneelkring op, kwam in de gemeenteraad om het onderwijs te verdedigen en was van 1883 tot zijn dood in 1906 burgemeester. Hij legde de straat van het dorp naar het station aan, die zijn naam draagt, de Kasteelstraat, openbare verlichting en een riool onder de Haachtsesteenweg. Op zijn begrafenis in februari 1906 kwamen zowat 3.000 mensen.

Hygiëne

In het parochiearchief zit een 18de-eeuws recept voor een potpourri van rozen, jasmijn, tijm, rozemarijn en lavendel, bedoeld om insecten en kwalijke geuren te weren. In 1900 raadde het schepencollege de inwoners aan hun huizen te witten, de riolen te reinigen en ratten te verdelgen. Vanaf 1930 haalde de gemeente het huisvuil op met paard en kar; het paard stond achter het gemeentehuis. In 1932 begon het Kinderheil Sint-Anna, een consultatiebureau voor zuigelingen, opgericht door Maria Boulanger-Couder.

Meedoen

Een foto, een anekdote, een herinnering aan Diegem?

Help het geheugen van het dorp te bewaren. Alle hulp is welkom: prentkaarten, familiefoto's, verhalen, data of namen die ontbreken.

De knop opent uw e-mailprogramma naar diegemhistory@gmail.com.

Typ minstens 2 letters. Zoekt in alle pagina's en in de tijdlijn.

    Index van plekken en onderwerpen →