De Donjon aan de Broekstraat is vandaag een brasserie, restaurant en hotel. Met zijn gekanteelde hoektoren lijkt het gebouw middeleeuws, maar zijn verhaal is dat van een hertogelijke molen, een hoeve en een herberg.
’s Hertogen Molen
Stroomafwaarts van de Voorde, waar nu de Donjon staat, lag ’s Hertogen Molen. In de 13de eeuw hing hij af van Reynier van Haeren, maar op de dinsdag na Pasen 1285 nam hertog Jan I hem over. Voortaan was het een banmolen: de inwoners van Diegem, Haren, Machelen en Melsbroek moesten er hun graan laten malen. De hertog liet de molen telkens voor enkele jaren verpachten; de pacht werd betaald in mudden rogge en ponden was.
Op 28 mei 1477 werd de molen in Mechelen openbaar verpacht ‘bij het uitdoven van de kaars’: na het laatste bod werd een wassen kaars van twee duim aangestoken, en wie het hoogste bod deed voor ze uitging, won de pacht. In 1545 vertelde molenarin Anna Stroobant de Rekenkamer hoe ze met haar gezin voor de troepen van Maarten van Rossem was gevlucht en haar man daarbij was doodgeschoten; haar achterstal werd kwijtgescholden. In 1578 staken Spaanse soldaten de molen in brand. Een laatste spoor dateert van 1772.
Van hoeve Vermeren tot Donjon
Op de Ferrariskaart van 1777 staat hier de ‘cense Vermeren’, een cijnshof, toen eigendom van graaf Vilain XIV. De gevelsteen draagt het jaartal 1762. Het torentje dat het gebouw een middeleeuws uitzicht geeft, kwam er wellicht pas op het einde van de 19de eeuw. Volgens een verhaal, waarvoor geen bron bekend is, zouden de heren van Diegem hier rond 1500 een jachtpaviljoen hebben gebouwd waar later prinsen en zelfs Rubens zouden hebben gelogeerd; dat verhaal klopt in elk geval niet helemaal, want Rubens stierf in 1640, vóór de bouw van Beaulieu.
Begin 20ste eeuw werd het een herberg met een sfeervolle gelagzaal. Een Brusselse maatschappij maakte er via een zekere heer Matheussens een ‘Laiterie’, hotel en restaurant van voor een rijk Brussels publiek, en legde de grote vijver aan. Na de Eerste Wereldoorlog baatte Marie Louise Van Peteghem de ‘Laiterie du Donjon’ uit, daarna Ferdinand Barbier, en vanaf 1940 hield Henri Bekaert er een familiepension. Bij de werken aan de Woluwe (1930-1935) werden de vijvers verkleind en veel bomen gerooid. In 1957 kocht de firma Wanson het pand en richtte het smaakvol in als gastenverblijf. Sinds 1998 is de Donjon eigendom van de gemeente.