HomeMensen & archief

Mensen & archief

Verenigingen in de 20ste eeuw

Boerengilde, Davidsfonds, KAV, KWB, oudstrijders, gepensioneerden en de vrienden van de gemeenteschool.

Het verenigingsleven in 1957

Een overzicht uit 1957 geeft een goed beeld van het Diegemse verenigingsleven. Er waren vakbonden (het ACV met 110 leden, het ABVV met 248), ziekenfondsen van alle strekkingen, zoals de ‘Volksbond’ met afdelingen in het centrum en op de Lo, de Bond van Grote en Jonge Gezinnen met 134 gezinnen, het Davidsfonds met 90 leden en een parochiekoor van 30 zangers. Er werd gebiljart in het Gildenhuis en op de liggende wip geschoten, en er waren vijf duivenmaatschappijen, waaronder ‘De rappe Duif’, ‘De Hoop’ en ‘De Zwarte Duif’. Diegem had toen één bioscoop, Cinema Modern met 300 plaatsen, en vier danszalen; met Driekoningen ging men nog van deur tot deur.

Boerengilde en Davidsfonds

De Boerengilde van Diegem, aangesloten bij de Belgische Boerenbond, ontstond in 1907 en was actief in beide parochies. Bij het gouden jubileum in 1957 was Mgr. Cruysberghs, algemeen proost van de Boerenbond, te gast; de gilde telde toen nog 45 leden en ging in 1977 op in die van Machelen.

Het Davidsfonds werd op 18 januari 1931 in het Patronaat opgericht, als afsplitsing van de afdeling Zaventem; van de 150 aanwezigen waren er 100 voordien lid in Zaventem of Evere. Initiatiefnemer was pastoor J.E. Davidts, eerste voorzitter de nijveraar Edward Hendrickx. De afdeling had een eigen toneelgroep, waarvoor Victor Servranckx de decors schilderde. In 1940 viel alles stil, maar meteen na de oorlog begon het opnieuw. Met zowat 100 leden bracht het Davidsfonds toneel, voordrachten, liederavonden en tentoonstellingen, en grote concerten in de parochiekerk, zoals een orgelconcert met Jozef Sluys en het oratorium ‘Dodendans’.

Vrouwen, arbeiders en schouwburgbezoekers

De KAV ontstond wellicht al in 1927 als Kristene Vrouwengilde; in 1930 trokken de leden naar de wereldtentoonstelling in Antwerpen. Onder impuls van Maria Boulanger-Couder groeide daaruit het Kinderheil Sint-Anna, dat op 21 april 1932 zijn eerste raadpleging hield in de Sint-Jozefsschool. De afdeling organiseerde een praktische school, ziekenbezoek in Vilvoorde, turnen en zwemmen, handwerktentoonstellingen en jaarlijkse reizen, en telde in 1980 280 leden.

Ook de KWB had wortels van vóór de oorlog, in het Kristen Werkersverbond, en herleefde in 1945; op Diegem-Lo kwam dat jaar een eigen afdeling. Met 160 leden was de KWB een van de actiefste verenigingen, met wedstrijden, reizen, fiets- en wandeltochten, cursussen en Sinterklaasfeesten. Haar toneelgroep speelde al in 1952 ‘Schip in nood’ in de Gildezaal en bracht sindsdien elk jaar twee stukken, ook in andere gemeenten, al jaren geregisseerd door Jan Van Tilborgh.

De Vriendenkring van de KVO ging terug op de toneelkring van Diegem-Star van vóór de oorlog. Na de bevrijding speelde men nog operettes zoals ‘Het Land van de Glimlach’, maar stilaan werd het een vereniging voor schouwburgbezoek, vooral naar de KVO in Antwerpen, gecombineerd met uitstappen en reizen tot in Lourdes en Wenen. Onder Emiel Verbeke groeide de kring tot 800 leden in 1980; in 1977 trokken op één seizoen 657 mensen mee naar de schouwburg.

Gezinnen, gepensioneerden en oudstrijders

De Oudstrijdersbond, opgericht in 1922, telde in 1980 136 leden, strijders van 1914-18 en 1940-45. Op 1 november trokken ze na de mis naar het kerkhof, op 11 november naar het gedenkteken voor de gesneuvelden. De Bond van Grote en Jonge Gezinnen ging terug op een fonds voor moederschap en kroostrijke gezinnen van augustus 1930, dat vanaf 1931 een gemeentelijke geboortepremie uitbetaalde. Het ACV kreeg in 1950 een eigen afdeling; Karel Honinckx was er lang voorzitter, en in 1975 werd bij het 25-jarig bestaan een nieuwe vlag gewijd.

Rond 1952 stichtte Frans De Geyndt de Bond van Socialistische Gepensioneerden, en rond 1953, met Julienne Galland, ‘Bobonne’, de Socialistische Vooruitziende Vrouwen, die met een jaarlijkse handwerktentoonstelling vakanties aan zee en in de Ardennen betaalden voor arbeiderskinderen. De Kristelijke Bond van Gepensioneerden (1960) bracht elke donderdag zowat 50 ouderen samen in het heem achter de Gildezaal. Uit de vroegere Commissie van Openbare Onderstand groeide rond 1960 het Eindejaarscomité: eerst kregen de armsten een vieruurtje en een voedselpakket, later werd het eindejaarsfeest opengesteld voor alle gepensioneerden.

Rond de gemeenteschool

‘De Vrienden van de Gemeenteschool Diegem’, opgericht op 18 augustus 1959, telden zowat 800 leden en steunden onder meer het Sinterklaasfeest, zee- en sneeuwklassen en het schoolrestaurant. Uit hun sportnamiddagen groeide in 1964 de Sportkring van de Gemeenteschool, officieel opgericht in 1971, met meer dan 300 leden in voetbal, volleybal, turnen, atletiek, zwemmen en fietsen. Het gemeentepersoneel had vanaf 1972 een eigen voetbalploeg en richtte op 9 februari 1976 de Diegemse Fietsklub op, die van april tot oktober elke zondag in groep uitreed.

Rode Kruis, Amnesty en andere clubs

Jarenlang vielen de activiteiten van het Rode Kruis in Diegem onder de afdeling Zaventem, tot op 19 juni 1978 een eigen afdeling Machelen-Diegem werd opgericht, met Gilbert Putteman als voorzitter; in 1980 kocht ze een eigen ambulance. Ook de Vilvoordse werkgroep van Amnesty International kwam naar Diegem, met onder meer briefschrijfavonden in het De Reinecentrum. Op de lijst van gesubsidieerde verenigingen stonden verder biljartclub ‘De Kroon’, een boogschuttersclub, de supportersclub van Diegem-Sport, Sasja-Diegem en F.C. ‘De Pomp’.

Meedoen

Een foto, een anekdote, een herinnering aan Diegem?

Help het geheugen van het dorp te bewaren. Alle hulp is welkom: prentkaarten, familiefoto's, verhalen, data of namen die ontbreken.

De knop opent uw e-mailprogramma naar diegemhistory@gmail.com.

Typ minstens 2 letters. Zoekt in alle pagina's en in de tijdlijn.

    Index van plekken en onderwerpen →