De Sint-Catharina en Sint-Corneliuskerk is een kerk in de Belgische deelgemeente Diegem. De kerk was in het ver verleden een bekend bedevaartsoord voor de verering van Sint-Cornelius, een paus uit de 3e eeuw en martelaar. Hij was de eerste patroonheilige van de parochie. Hij werd aangeroepen om mensen te sparen of te genezen van jicht, epilepsie, stuipen en kinkhoest.
De heilige Catharina van Alexandrië verdrong hem als patroonheilige vanaf 1615. Het is mogelijk dat dit gebeurde onder invloed van Catharina Oudart, een plaatselijke adellijke dame die in 1629 overleed. Cornelius bleef populair zodat hij vanaf 1751 naast Catharina wordt vermeld. De laatgotische Sint-Katarinakerk (sinds 1938 beschermd), met haar middeleeuwse fresco's, is sinds de 16de eeuw een druk bezochte bedevaartsplaats naar Sint-Cornelius.
De kerk werd gebouwd tussen 1450 en 1543, op een helling tegenover de middeleeuwse waterburcht, in mooie witgrijze natuursteen uit de plaatselijke groeven. De plattegrond vertoont de vorm van een Latijns kruis, zoals bij de traditionele basilieken. De sierlijke torenspits (64 meter hoog) met zijn originele pinakels, dateert van 1654 en is een unicum in het Belgische landschap.
Kerktorenstraat / Kosterstraat • 1831 Diegem Godsdienstig verantwoordelijke: Z.E.H. Pastoor Vital Orole Vieringen : maandag en woensdag: 19.00 dinsdag en donderdag : 9.00 (eerste dinsdag 10.00) vrijdag 11.00 • zaterdag 18.30 • zondag 10.00.
In 1943 werd de kerktoren afgebroken op last van de Duitse bezetter omdat hij het vliegverkeer van en naar de Vliegbasis Melsbroek hinderde. Elke steen werd genummerd. In 1950-51 volgde de wederopbouw.
Oorlog en wederopbouw
De mensen van Diegem moesten acht jaar wachten voordat op 28 oktober 1951 de officiële wederopbouw van de spits gevierd werd. De heropbouw gebeurde onder toezicht van architect F. De Groodt.
Beschermd erfgoed
De laatgotische Sint-Catharina en Sint-Corneliuskerk met haar middeleeuwse fresco's is sinds 1938 beschermd als monument. Ze blijft tot vandaag een plaats van bezinning, historische herinnering en architecturaal erfgoed — en is een aandachtig bezoek meer dan waard.
Goed om te weten
De kerk werd niet in één keer gebouwd. Het oudste deel is de onderbouw van de toren (ca. 1400-1450); daarna volgden het koor, de dwarsbeuken en rond 1520 het schip. In 1543 werd de kerk ingewijd. De apostelfiguren op de pijlers, die in 1893-1895 onder de witte kalklaag tevoorschijn kwamen, dateren uit de 16de eeuw; in de oude sacristie is nog een kruisiging uit de 15de eeuw te zien.
Catharina werd geleidelijk de eerste patroonheilige: al in 1683 wordt ze vóór Cornelius genoemd, die altijd de grote trekpleister van de bedevaart bleef.
